• DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • BIST
Yaşayan bir efsane: Rus saatleri

Yaşayan bir efsane: Rus saatleri

Aybüke SENGİR/ [email protected]

Öncelikle Sovyet dönemi saati arayan birisi, aradığının büyük olasılıkla 1940-1989 aralığında ve en geç 1990’lı yılların başında üretildiğini bilmeli.

Her şey Çalışma ve Savunma Konseyi’nin 1927 yılında, Kızıl Ordu’nun ve halk komiserliklerinin ihtiyaçları doğrultusunda saat üretmek için başladı. Üretilecek saatler kalite olarak batılı eş değerlerinden aşağı olmayacak, güvenilir ve hassas olacaklardı. Böylelikle Birinci Moskova Saat Fabrikası’nın temelleri de atılmış oldu. Üretim aşamasındaki tüm ekipmanlar, Amerika’dan temin edildi. Yılda 200-250 bin adet üretim yapıyordu…

RUSLARIN SEMBOL SAATİ: VOSTOK KOMANDİRSKİE

Yaşayan efsane Komandirskie, kalaşnikof otomatik tüfeği ve matruşka gibi bir Rus sembolü kabul edilebilir. Bugünlerde, bu saatlerden birini elde etmek hiç zor değil, ancak bir zamanlar, Çistopol Saat Fabrikası’nın üretim hattından çıkacak saatleri bekleyen hatrı sayılır bir nüfus vardı.Yaşayan bir efsane: Rus saatleri

MADALYA YERİNE VOSTOK VERİLİRDİ

Vostok Komandirskie dediğimiz saatler, operasyonları başarıya götüren ve mucizeler yaratan uzmanları ve komutanları ödüllendirmek için kullanılan saatlerdi. O zamanlar bu saatleri ödül olarak almak, madalya almaktan daha onur vericiydi. Herhangi bir vatandaş satın almak istediğinde, fiyatından dolayı alamıyordu.

Yaşayan bir efsane: Rus saatleri

“HER ŞEY CEPHE HER ŞEY ZAFER İÇİN”

Çistopol Saat Fabrikası’nın tarihi, 1941 yılının Kasım ayında, buraya tahliye edilen Moskova İkinci Saat Fabrikası’nın 500 işçisi ve teçhizatının, muhafazakar Çistopol şehrinin sessizliğinin bozması ile başlıyor.

Öncesinde, bu şehirde, uzun vadeli bir üretim hattı için imkan yokken “Her şey Cephe, herşey zafer için” ilkesiyle Moskovalı uzmanlar ve Çistopol şehrinin ilk ustaları olarak tarihe geçecek 1500 şehirli genç, çok iyi işler çıkardılar. 1942 yılının baharında, fabrika, savaş cephesi için ölçüm ekipmanları üretimine ve 1 Temmuz’dan itibaren ise tüm kapasite çalışmaya başladı.

Savaştan hemen sonra ise kol saatlerinin seri üretimine başlandı. Dünyaca ünlü olan Komandirskie saatleri işte bu zamanlarda yaratıldılar. Bu saatler sadece maskülen meslekleri icra edenlerin değil, diğer sıradan insanların da gönlünü çeldi. Buna sebep olan ise hassas zaman ölçümü ve her koşula dayanıklı olmalarıydı. Kolunuzda moda saatler kadar iyi durmasa da, pahalı saat markalarındaki havanız olmasa da, her zaman işini yapacağını bilirsiniz; gerek suyun altında gerek basınçta gerekse manyetik alanlarda.

Yaşayan bir efsane: Rus saatleri

“HAYATA SIFIRDAN BAŞLAMAK” RAKETA BİG ZERO MODELİ

1980’li yıllarda SSCB’de işler pek iyi gitmiyordu. Sosyalizmin artık işlemediğini ve yenilenmenin şart olduğunu gören yöneticiler, ortaya Perestroyka diye bir kavram attı. İlk olarak Leonid Brejnev tarafından dile getirilen bu kavrama kısaca, ekonomik ve siyasi sistemi yeniden yapılandırma ve reform hareketleri diyebiliriz.

Yaşayan bir efsane: Rus saatleri

Mihail Gorbaçov 1988’de devlet başkanı olduğunda, Perestroyka’yı hayata geçirmek için oldukça çaba gösterdi. Bu konunun anlaşılabilmesi için kitaplar yazdı; yurt dışı ziyaretlerde bulundu. Bu ziyaretlerinden biri olan İtalya ziyaretinde gazeteciler kendisine, “Perestroyka Ruslar için ne ifade ediyor?” diye sorunca Gorbaçov, “Rusların hayatlarına ‘sıfır’dan başlama kararlılığını ifade ediyor” dedi ve kolundaki bir saati gösterdi. Bu saatte “12” sayısı yerine kocaman bir “0” vardı. O saat bir Raketa’ydı.

Yaşayan bir efsane: Rus saatleri

Gorbaçov’un hayata geçirmek için çaba gösterdiği Perestroyka, SSCB’yi dağılmaktan kurtaramadı ama Raketa Big Zero’nun popülaritesi Gorbaçov’un bu hareketinden sonra oldukça arttı. Aynı kadran yapısı, Raketa tarafından pek çok değişik kasada kullanıldı. Bugünlere kadar da bilinirliğini korudu.

İşte Gorbaçov’un kullandığı Raketa

Yaşayan bir efsane: Rus saatleri

TILSIMLI EMANET: KÖSTEKLİ SAAT SERKİSOF

Nam-ı diğer “Şimendiferli Serkisof saatleri” Rus yapımı mekanik saatler oluyor; yani bildiğimiz köstekli saatler. Osmanlıca tren, demiryolu anlamındaki “şimendifer” sözcüğü ; Fransızca “chemin de fer” den geçen bir sözcük. Devlet Demiryolları’nda çalışanlara emekli olduklarında verildiğinden de ‘demiryolcu saati’ de deniyor.Yaşayan bir efsane: Rus saatleri

HAYAT TARZININ ADI

Yakın zamana kadar emekli olan her demiryolcuya Serkisof marka, lokomotif veya kanatlı tekerlek kabartmalı köstekli saat hediye edilirdi. Demiryolcuların o saatleri, tılsımlı bir emanet gibi, dededen toruna saklanırdı. Aslında Serkisof, saatten öte bir şeyin; bir hayat tarzının adıydı.Yaşayan bir efsane: Rus saatleri

Kullananları, emekli olduktan sonra da o saati gururla takardı. Kolunda kol saati bile olsa, sık sık onu cebinden çıkarır, puro içenlerin puroyu içmeden önceki ritüellerine benzer bir şekilde, onlar da saatlerini evirip çevirirlerdi.

Yaşayan bir efsane: Rus saatleri

RUS SAATLERİNİN MANTIĞI: BİR SAAT SAATİ GÖSTERSİN YETER

Kısaca Rus saatleri, çok sağlam ve dayanıklı olmasıyla ünlü. Bakarsanız 50’li yıllardan kalma birçok Rus saati vardır ve sorunsuz olarak hala çalışırlar.
İsviçre saatleri kadar ince işçilikli ve çok fonksiyonlu değiller ama Rus mantığına çok uygundur; bir saat saattir ve görevi saati göstermektir. Bozulursa piyasada parçasını bulmak zor ama fiyatına bakınca “önemli değil der”, yenisini alabiliriz.
Zaten 1800’lü yıllarda yapılan ve hala çalışan saatlere baktığımızda, teknolojinin pek de önemli olmadığını, üretim mantığının önemli olduğunu görebiliriz.

GAGARİN’LE UZAYA ÇIKAN STURMANSKİE

Amerika ve Rusya’nın uzay yarışında, 1961 yılında vostok1 kapsülüyle uzaya doğru gönderilen Yuri Gagarin’di. Rusların Amerikalılara attığı ilk gol olur kendisi. Yuri Gagarin, bu tarihi günde özel siparişle Sturmanskie saatini uzaya götürdü. Yerçekimsiz hayatta saat kusursuz çalıştı. Daha sonra bu efsanevi saat fabrika müzesine transfer edildi. 1963’te de ilk kadın kozmonot Valentina Tereshkova Sturmanskie saatiyle uzaya uçtu.

Sturmanskie, zor durumlarda yardımcı olan, sıfır yerçekimi, manyetik alanlar, aşırı şoklar, titreşimler ve sıcaklıklardaki ağır testlere dayanan Sovyet ve Rus kozmonotlarının resmi saati olmayı başardı.

Yaşayan bir efsane: Rus saatleri

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
%d blogcu bunu beğendi: