Yaptırımların ikinci aşaması yarın başlıyor

Yaptırımların ikinci aşaması yarın başlıyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile nükleer anlaşmadan tek yanlı olarak çekilmesinin ardından uygulamaya koyacağı yaptırımların ikinci aşaması yarın TSİ 08.00’de yürürlüğe giriyor.

Trump’ın anlaşmadan çekilme kararını açıklamasının ardından ABD Define Bakanlığı, İran’a yönelik yaptırımların 90 ve 180 jurnal iki aşamayla baştan uygulanmaya başlayacağını duyurdu. Bu kapsamda 90 günün ardındaki birincil yaptırımlar 7 Ağustos’ta devreye girdi. ABD Hazine Bakanlığının verdiği 180 jurnal sürenin dolmasıyla ikinci evre yaptırımlar ise yarın TSİ 08.00’de başlayacak.

ABD Define Bakanlığı verilerine göre, 5 Kasım’da başlayacak yaptırımlar 6 maddeden oluşuyor.

Maddelerin başında, İran’ın liman operatörleri, gemicilik ve gemi inşaatı sektörleri bulunuyor. Yaptırımlar, İran İslam Cumhuriyeti Gemicilik Hatları, Güney Gemicilik Hattı gibi firmaları ve bunların ilgili olduğu kuruluşları kapsıyor.

Define Bakanlığının yaptırımlarının ikinci maddesini ise petrolle ilgili işlemler oluşturuyor. İran Milli Petrol Şirketi (NIOC) ve Milli Tanker Şirketi (NITC) gibi kuruluşları da kapsayan yaptırımlar, İran’dan petrol, petrol ürünleri veya petrokimya ürünlerinin satın alımına milletlerarası kısıtlamalar getiriyor.

Finans sektörü de hedefte

Yaptırımların bir öteki hedefinde ise tanıdık olmayan finans kuruluşlarının İran Merkez Bankası ve belirli İranlı finans kuruluşları ile yaptığı işlemler yer alırken, 4. madde yine İran Merkez Bankası ve bir takım İranlı finans kuruluşlarına özel mali mesaj hizmetlerinin önlenmesini içeriyor.

İran’a karşın yaptırımların 5. ve 6. maddelerinde de arabuluculuk ve sigorta şirketleri ile İran enerji sektörüne karşın kısıtlamalar bulunuyor.

öte taraftan ABD Define Bakanı Steven Mnuchin, önceki gün yaptığı açıklamada, 5 Kasım’da yürürlüğe girecek yaptırımlar çerçevesinde 700’ü aşkın İranlı kişi ve kurumun daha kara listeye ekleneceğini belirtti.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo da ABD’nin nükleer anlaşmadan çekilmesinin peşinde mayıs ayında yaptığı açıklamada, İran’la yeni bir anlaşma yapılması gerektiğini vurgulayarak 12 maddelik durum ortaya attı.

12 maddelik koşullar neler?

Pompeo’nun dile getirdiği şartlar şu şekilde:

1- İran, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansına (UAEA) önceki nükleer programlarının askeri boyutlarını tamamen açıklamalı ve bu çalışmalarını daimi ve doğrulanabilir olarak en ince ayrıntısına kadar bırakmalı.

2- İran, uranyum zenginleştirmeyi durdurmalı ve yeniden asla plütonyum işlememeli.

3- İran, UAEA’ya bütün ülkedeki tesislere koşulsuz erişim hakkı tanımalı.

4- İran, balistik füze üretimine son vermeli ve nükleer kapasiteli füze fırlatma ve geliştirmeyi durdurmalı.

5 – İran, reel olmayan suçlamalarla tutukladığı bütün ABD ve bu ülkenin karşılıklı ve müttefiki olan ülkelerin vatandaşlarını serbest bırakmalı.

6 – İran, Hizbullah, Hamas ve Filistin İslami Cihad Hareketi de dahil almak üzere Ortadoğu’daki tüm “terörist gruplara” desteğini geri çekmeli.

7- İran, Irak hükümetinin egemenliğine saygı duymalı ve Şii milislerin silahsızlandırılması, tasfiyesi ve her tarafta entegrasyonuna izin vermeli.

8- İran, Husi milislere askeri desteğini kesmeli ve Yemen’de barışçıl siyasi çözüm için çalışmalı.

9- İran, Suriye’nin tamamında İran komutasında yer alan güçleri geri çekmeli.

10- İran, Afganistan ve bölgedeki Taliban ve diğer teröristlere verdiği desteği kesmeli ve El Kural’yi barındırmayı bırakmalı.

11- İran, Köklü Değişiklik Muhafızları Kudüs Gücü’nün dünyadaki terörist ve militan ortaklarına verdiği desteği kesmeli.

12- İran, birçoğu ABD’nin müttefiki olan komşularına karşısında tehditkar davranışlarına son vermeli, İsrail’i imha etme ile Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirliklerine füze atmaktan vazgeçmeli.

Birinci pakette neler vardı?

ABD’nin 7 Ağustos’ta İran’a karşın her yerde uygulamaya başladığı birinci evre yaptırımlar çerçevesinde İran hükümetinin, ABD doları satın alması, altın ve kıymetli madenlerle ticaret yapması yasaklandı.

İran’ın çelik, kömür, alüminyum ticareti ile otomotiv sektörüne yaptırım uygulandı, Tahran’a sivil havacılık yaptırımları geri getirildi, yaptırımlar zarfında İran’ın gezgin uçakları ve uçak parçası ithalatı engellendi.

İran’ın para birimi tümen üzerinden ülke dışında gerçekleşecek kayda değer işlemlere kısıtlamalar uygulandı ve ABD’ye İran göre yapılan el yapımı halı ve yiyecek ürünlerinin ihracatı yasaklandı.

İran’ın dış borcuna bağış yapılması ve satın alınmasına yaptırımlar kapsamında yasaklanmış getirildi.

8 ülke yaptırımlardan muaf

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ve Define Bakanı Steven Mnuchin, cuma günü yaptıkları açıklamada, İran’a yaptırımların 5 Kasım’dan itibaren her tarafta uygulanmaya başlanacağını bildirdi.

Buna karşın, İran’dan petrol ithalatını manâlı şekilde düşüren oysa sıfırlayamayan 8 ülkeye, petrol ithalatı için geçici dokunulmazlık tanınacağını kaydeden Pompeo, bu ülkelerin 5 Kasım Pazartesi günü açıklanacağını açıklama etti.

Pompeo, yaptırımlar açısından Avrupa Birliği’ne hiçbir dokunulmazlık tanınmayacağını kaydetti.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
%d blogcu bunu beğendi: