Kriz için basmışlardı! 1 trilyon doları yakıyorlar

Kriz için basmışlardı! 1 trilyon doları yakıyorlar

ABD, 2008 krizine gelene kadar tarihinde yalnızca 870 milyar dolar Merkez Bankası baz parası basmıştı. 2008’de tüm bankacılık sistemi batma noktasına gelince Amerikan Merkez Bankası FED, bu miktarı bir kaç sene içerisinde 4 trilyon doların üzerine taşıdı. Dünyanın öteki önemli merkez bankaları da ’quantitative easing’ (QE) adı bahşedilen bu operasyonda, ABD’yi takip etmişti. Bir Takım kaynaklara kadar, toplamda basılan baz para, 20 Trilyon doları bulmuştu.

Dünya parasal sistemini yüzdürmek için ortaya çıkarılan bu heybetli kaynak, bilhassa bono, emlak ve hisse senedi piyasalarına akmıştı. QE operasyonuna, bütün dünyada önemli faiz indirimleri de eşlik etmişti.

2016 yılından itibaren ABD önce faizleri artırmaya başladı. Bir sonraki adım olarak da 2017 yıl sonunda piyasaya verilen Merkez Bankası parasının geri çekilmesi operasyonu yani quantitative tighting (QT) başlatıldı. Dönemin FED Başkanı Janet Yellen ekim 2017’de yaptığı bir konuşmada, faiz artırımı ve QTnin bir sonraki krizde Merkez Bankasına hareket alanı açtırmak amacıyla (her yerde faiz indirip para basabilmesi için) yapıldığına muhabere etmişti.

Merkez bankaları, çoğunlukla kendi devletlerinin çıkardığı borç senetlerini (bono,senet) satın alarak piyasaya para veriyorlar. Bu Nedenle, devlet bonoları Merkez Bankası bilançosunda birikiyor. Normalde bonoların vadesi geldikçe devlet, Merkez Bankasına borcunu ödüyor ve merkez bankası yeni senet satın alarak bitmiş parayı piyasaya geri veriyor. Merkez Bankası para sürüklemek istediğinde ise vadesi gelen bononun ödemesini devletten alıyor ve bu parayı değil ediyor. Devletten yeni bono almıyor.

PARA IŞIKLANDIRMA OPERASYONU 2017’DE BAŞLADI

ABD, 2017 ekim ayında sessiz sedasız tekrar tarihin en büyük para yakma (QT) operasyonunu başlattı. Bu işlem, aşamalı olarak artacak şekilde tasarlanmıştı. Ekim-kasım-aralık 2017 döneminde piyasadan her ay 10ar milyar dolar çekildi. 2018 ilk çeyreğinde, bu tedarik aylık 20 milyar dolara, ikinci çeyrekte aylık 30 milyar dolara, üçüncü çeyrekte ise aylık 40 milyar dolara yükseltildi. Ekim ayında ise piyasadan çekilecek dolar miktarı aylık 50 milyar dolara çıkarılıyor. Bundan sonradan FED, yaptığı açıklamada, ABD Borsası çökmediği sürece piyasadan her ay 50 milyar dolar çekip yok etmeye devam edeceğini belirtmişti. Bu plana göre, 2018 ekim ayına dek FED, 300 milyar dolar yakmış oldu. Planda bir değişiklik olmadığı takdirde FED’in yakacağı dolar miktarı 2019 sonunda yaklaşık 1 trilyon dolara ulaşacak.

Tarihin en büyük para basma (QE) operasyonu özellikle borsaları desteklemiş rekor üzerine rekor kırmalarını sağlamıştı.Tarihin gördüğü en büyük para yakma (QT) operasyonu ise piyasalarda dalgalanmalara neden oldu.

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN PARA BİRİMLERİNİ ZAYIFLATTI

zerohedge.com sitesinin hesaplamalarına tarafından 2018’in birincil yarısında dünya borsalarında 10 trilyon dolarlık kayıp yaşandı. Dahası bu dönem geçen hafta yaşanan büyük kayıpları kapsamıyor. Faiz artışları ve QT’in bir başka olumsuz etkisi de doları güçlendirmesi ve cari açığı olan Arjantin, Türkiye, Güney Afrika ve Hindistan gibi gelişmekte olan ülkelerin para birimlerini ciddi şekilde zayıflatması oldu.

Para basma operasyonunuda daha önce ABD’yi takip eden dünya merkez bankaları para aydinlatma operasyonuna az önce geçemedi. Fakat, başta Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası (BOJ) piyasaya verdikleri para miktarını azaltıyorlar. Böylece, 2019 yılı başında merkez bankalarının dünya piyasalarına verdikleri para negatife dönecek. Yani yalnızca ABD’den değil; küresel piyasadan para çekilmeye başlanmış olacak.

KAYNAK: DHA

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
%d blogcu bunu beğendi: