Bilim Kurgu Dosyası: Ütopya ve distopya nedir

Bilim Kurgu Dosyası: Ütopya ve distopya nedir

bilimkurgu dosyası 2

Bilimkurgu denince akla gelen birincil yayınevlerinden İthaki. Bilim kurgu hakkında sohbetimizden aktarımlarım devam ediyor. Yayınevinden Çeviri Edebiyat Yayım Sorumlusu Alican Hürmet Ortanca, bu bölümde ütopta ve distopya hakkında görüşlerini bildiriyor…

DİSTOPYA, ÜTOPYANIN GERÇEKLEŞMİŞ VE BAŞARISIZLIĞA UĞRAMIŞ HALİDİR


– Ütopya ve distopya nedir?

Fiilen ne olduğu az çok herkesçe bilinen ütopya kavramından ziyade burada günceli daha fazla ilgilendiren distopya üzerinde durmak istiyorum.

Ütopya, bir nevi kusursuz bir gerçek dışı hayat ve yönetim biçimi. Distopya ise –oysa anti-ütopya veya karşı-ütopya da denir– kavram olarak ütopyanın tersi yok. Yani distopya dediğimizde insanlara acı çektirmek, onları sömürmek üzere iktidara gelmiş halk müziği bütününü aklımıza getirmeden önce bunu göz önünde bulundurmak gerek.

Bilim Kurgu Dosyası: Ütopya ve distopya nedir

(Arthur C. Clarke)

Distopya, ütopyadan doğuyor bir nevi…

Ütopyanın hayali ve gerçekleşemeyecek bir inşa olduğunu biliyoruz. İşte distopyanın “ne olduğu” kendini tamamiyle burada gösteriyor zira distopya, ütopyanın gerçekleşmiş ve başarısızlığa uğramış halidir. Arthur C. Clarke’ın bu konu üstüne söylediği, “Hiçbir ütopya toplumun tüm bireylerine sonsuza dek hoşnutluk sağlayamaz” sözü de ütopyaların distopyaya dönüşmesinin zaruri olduğunu gösteriyor. Yani birilerinin ütopyası her zaman bir başkasının distopyası oluyor.

Bilim Kurgu Dosyası: Ütopya ve distopya nedir

(Ray Bradbury)

Ne işe fayda bu kavramlar?

Bradbury, Fahrenheit 451’in bir gelecek tahmini olmadığını söylüyor ve ekliyor, “Bu kitapgelecek için bir uyarı”. Distopyanın sanırım faydacı anlamda “işe fayda” olma durumu burada gizli.

“Bu ahenk böyle devam ederse sonumuzun kıyamet olması gerekli, bir çözüm bulmamız lüzum” diyebilmek adına manâlı. Orwell, bunu Sovyetler üzerinden ele almayı seçim etmiş; Bradbury ise McCarthyciliği çıkış noktası olarak almış ve dürüst olduğuna inanılan düzenin yozlaşmaya başladığında kendisi sonunu nasıl hazırladığını nefret edilen şey verici biçimde anlatmıştır.

Sevgili Alican Hürmet Ortanca’ya teşekkürler…

Ilk birim “Bilim Kurgu Dosyası: Sinema ve edebiyat birbirini besliyor” için tıklayınız.

*

Damla Karakuş

email protected

Instagram: biyografivekitap

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
%d blogcu bunu beğendi: