ABD’nin ambargosuna karşı çıktılar

ABD’nin ambargosuna karşı çıktılar

Aydınlık’ta yayımlanan habere tarafından, ABD İran’a karşın ambargoda ikinci aşamayı bugün devreye sokuyor. AB, Rusya, Çin ve Hindistan ambargoya uymayacağını dobra dobra ilan ederken, bölge ülkeleri de ambargoya tepki gösterdi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın BM’nin beş kalıcı üyesine ilave olarak Almanya ve AB’nin imzaladığı İran Nükleer Anlaşması’ndan ülkesinin Mayıs 2018’de çekildiğini açıklamasından daha sonra İran’a yönelik iki aşamalı yaptırımlara başladı. Yaptırımların ikinci aşaması da bugün hayata geçiriliyor. ABD yaptırımlarda ikinci faz ile İran’ın petrol satışını engellemeyi ve İran’da idareli kriz yaratarak iç kargaşa çıkarmayı hedefliyor. ABD daha önce “İran’a yaptırımlara sıfır müsamaha” ifadesini kullanırken gelen tepkiler üzerine aralarında Türkiye’nin de bulunduğu sekiz ülkenin yaptırımlardan muaf tutulduğu açıklandı. Yaptırımlardan muaf tutulacak ülkeler için teferruat verilmezken, ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan sızan bilgilere tarafından uygulama şöyle olacak:
– Yaptırımlardan muaf tutulan ülkelerin İran’dan petrol alımı süreli olacak.

– Alınacak petrolün miktarı önceden alınan petrolün aşağıda olacak.

– İran’a keş para verilmeyecek. Petrol parası ile İran’ın insani ihtiyaçları olan ilaç ve gıda ihtiyacı karşılanacak.

– Yaptırımlardan muaf tutulan ülkeler ABD’nin İran’a uyguladığı diğer yaptırımlara uyacağını taahhüt edecek.

Dünya karşısında

ABD İran’a yönelik yaptırımların ikinci aşamasını başlatırken dünyanın çoğu ülkesi ABD’nin yaptırımlarını kabul edilemez buldu. BM Genel Kurulu açılışı süresinde ülkeler ambargoya aleyhinde tutumlarını açıklamışlardı. Rusya, İran’a yaptırımlara uymayacağını bildiri ederken, Çin de İran’dan petrol alımına devam edeceğini duyurdu. Bu ülkelerde bazı firmalar, İran’la ilişkilerinde düzenlemeye gitseler de iki ülke de devlet olarak İran’la ilişkilerin süreceğini açıkladılar. İngiltere ve Hindistan da yaptırımlara uymayacağını açıklayan ülkeler aralarında yer aldı.

AB yasa çıkardı

Bugüne değin çoğu konuda ABD ile birlikte hareket eden AB, İran konusunda ABD ile ipleri kopardı. İran’a yaptırımlara uymayacağını bildiri eden AB üye ülkelerde firmaların zarar görmesi durumunda onları desteklemek için yasa çıkardı.

ABD bununla da yetinmeyerek İran’la ticarette yeni bir ödeme sistemi ilerletti. Avrupalı şirketlerin yaptırımlara takılmaması için hayata geçirilen sistemin hazırlıkları bütün sonuçlanmasa da AB geçerlilik süresini yaptırımların ikinci aşamasının başladığı günle benzeşen tuttu. Reuters Haber Ajansı’na konuşan üç AB diplomatı, kurulan mekanizmanın hukuki çerçevesinin, ABD yaptırımlarının devreye gireceği gün sembolik olarak yürürlükte olacağını, ancak işlerliğini önümüzdeki yıl başlarında kazanacağını bildirdi.

Dolara darbe

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federcia Mogherini yeni mekanizmayı eylül ayında Birleşik Milletler (BM) Genel Kurulu yıllık toplantısında açıklamıştı. Ancak mekanizma ofisinin nerede bulunacağı hemen şimdi açıklanmadı.

giderken İran’la ticarette ABD kontrolündeki “Swift sistemi” dışına meydana çıkan ödeme sisteminin dünya ticaretindeki dolar hakimiyetine de darbe vuracağı bildirildi. ABD-İran arasında uygulamaya konulacak sistemin önümüzdeki dönemde dünyaya misal olacağını vurgulayan bir büyükelçi, “ABD bir yandan ticaret savaşları, öteki yana İran’a yaptırımlar ciddi bir hamle içinde. Ama bu politikaya ABD içinde de tepki var. Bildiğim kadarıyla şu andaki hükümet üyelerinden de karşısında çıkanlar var. ABD’nin dünya hakimiyetinde doların rolü koskocoman. Bu avantajı elinden gidiyor” değerlendirmesinde bulundu.

ABD Barzani’ye yönlendiriyor

İran’dan petrol bölge ülkelere yaptırım başvuru kararı alan ABD, Türkiye’ye İran petrolü yerine Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi’nden petrol alımını önerdiği öğrenildi. Konu ile ilgili olarak Aydınlık’a veri veren yetkililer, “ABD ile yapılan gayrıresmi görüşmelerde Türkiye’nin İran’a yaptırımlara itiraz etmesi üzerine ABD’liler, İran yerine Irak’ın kuzeyinden Barzani yönetiminden petrol almamızı önerdiler” dediler.

Türkiye’nin tavrı

Dünya, İran’a yaptırımlara cepheden karşısında çıkarken Türkiye bambaşka bir tutum izlemeye başladı. ABD’nin aleyhinde cepheyi bölme amacıyla bir takım ülkeleri yaptırımlardan muaf tutması ile birlikte Türkiye’yi de bu gruba alması, AKP tarafından “galibiyet” olarak değerlendiriliyor. AKP yöneticileri Türkiye’nin dokunulmazlık listesine girmesinde Erdoğan-Trump görüşmesinin rol oynadığını belirtiyorlar. Fakat muaf tutulan ülkelere getirilen koşullar muafiyetin önemli olmadığını gösteriyor.

Irak’tan tepki

Irak Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği’nin İran’a karşın yaptırımların tekrar yürürlüğe konulmasıyla ilgili açıklamalarına karşı çıktı. Bakanlık, ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği göre yapılan bir takım açıklamaların Irak’ın içişlerini ilgilendirdiğini, bunun ‘diplomatik teamüllere aykırı’ olduğunu bildirdi.

ABD’nin, İran yaptırımları zarfında Tahran yönetiminden istediği 12 şartın 6. maddesinde, Haşdi Şabi’ye göze çarpan edilmişti.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
%d blogcu bunu beğendi: