ABD, En Az Bir Trilyon Doları Piyasadan Çekip Yok Edecek

ABD, En Az Bir Trilyon Doları Piyasadan Çekip Yok Edecek

2008 yılında yaşanan hesaplı krizin etkisi bütün dünyada görülmüştü. O yıllarda ABD krizi atlatmak için 200 takvim tarihinde bastığı paranın dört katını bastı. Bastığı artı paraları piyasadan geri sürüklemek için kolları sıvayan ABD en düşük 1 trilyon dolarını piyasadan çekecek.

4 TRİLYON DOLARIN ÜZERINDE PARA BASTI

ABD, 2008 krizine gelene değin tarihinde yalnızca 870 milyar dolar Merkez Bankası baz parası basmıştı. 2008’de tüm bankacılık sistemi batma noktasına gelince Amerikan Merkez Bankası Fed, bu miktarı bir kaç sene içerisinde 4 trilyon doların üstüne taşıdı. Dünyanın öteki kayda değer merkez bankaları da ‘quantitative easing’ (QE) adı bahşedilen bu operasyonda, ABD’yi peşine düşüp takip etmişti.Bazı kaynaklara tarafından, toplamda basılan baz para, 20 trilyon doları bulmuştu.

Dünya parasal sistemini yüzdürmek için ortaya çıkarılan bu heybetli kaynak, bilhassa bağ, emlak ve hisse senedi piyasalarına akmıştı. QE operasyonuna, tüm dünyada önemli faiz indirimleri de eşlik etmişti.

ABD 2016’DA FAİZLERİ ARTIRMAYA BAŞLADI

2016 yılından itibaren ABD önce faizleri artırmaya başladı. Bir sonraki adım olarak da 2017 yıl sonunda piyasaya verilen Merkez Bankası parasının geri çekilmesi operasyonu yani quantitative tighting (QT) başlatıldı. Dönemin Fed Başkanı Janet Yellen Ekim 2017’de yaptığı bir konuşmada, faiz artırımı ve QT’nin bir sonraki krizde Merkez Bankasına hareket alanı açmak amacıyla (bitmiş faiz indirip para basabilmesi için) yapıldığına muhabere etmişti.

Merkez bankaları, başlıca kendi devletlerinin çıkardığı borç senetlerini (tahvil,bono) satın alarak piyasaya para veriyorlar. Bu Nedenle, devlet bonoları Merkez Bankası bilançosunda birikiyor. Normalde bonoların vadesi geldikçe devlet, Merkez Bankasına borcunu ödüyor ve merkez bankası yeni bağ satın alarak her tarafta parayı piyasaya geri veriyor. Merkez Bankası para çekmek istediğinde ise vadesi gelen bononun ödemesini devletten alıyor ve bu parayı yok ediyor. Devletten yeni senet almıyor.

PARA YAKMA OPERASYONU 2017’DE BAŞLADI

ABD, 2017 Ekim ayında sessiz sedasız yine tarihin en büyük para yakma (QT) operasyonunu başlattı. Bu işlem, kademeli olarak artacak şekilde tasarlanmıştı. Ekim-Kasım-Aralık 2017 döneminde piyasadan her ay 10’ar milyar dolar çekildi. 2018 birincil çeyreğinde, bu arz aylık 20 milyar dolara, ikinci çeyrekte aylık 30 milyar dolara, üçüncü çeyrekte ise aylık 40 milyar dolara yükseltildi. Ekim ayında ise piyasadan çekilecek dolar miktarı aylık 50 milyar dolara çıkarılıyor. Bundan sonra Fed, yaptığı açıklamada, ABD Borsası çökmediği sürece piyasadan her ay 50 milyar dolar çekip değil etmeye devam edeceğini belirtmişti. Bu plana göre, 2018 Ekim ayına değin Fed, 300 milyar dolar yakmış oldu. Planda bir değiştirme olmadığı takdirde ABD Merkez Bankası’nın yakacağı dolar miktarı 2019 sonunda yaklaşık 1 trilyon dolara ulaşacak.

Tarihin en büyük para basma (QE) operasyonu özellikle borsaları desteklemiş rekor üstüne rekor kırmalarını sağlamıştı.Tarihin gördüğü en büyük para işiklandirma (QT) operasyonu ise piyasalarda dalgalanmalara niçin oldu.

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN PARA BİRİMLERİNİ ZAYIFLATTI

zerohedge.com sitesinin hesaplamalarına tarafından 2018’in birincil yarısında dünya borsalarında 10 trilyon dolarlık kayıp yaşandı. Diğer Taraftan bu dönem geçen hafta yaşanan büyük kayıpları kapsamıyor. Faiz artışları ve QT’in bir diğer olumsuz etkisi de doları güçlendirmesi ve cari açığı olan Arjantin, Türkiye, Güney Afrika ve Hindistan gibi gelişmekte olan ülkelerin para birimlerini ciddi şekilde zayıflatması oldu.

Para basma operasyonunda daha önce ABD’yi peşine düşüp takip eden dünya merkez bankaları para aydinlatma operasyonuna hemen şimdi geçemedi. Ancak, ilk önce Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankası (BOJ) piyasaya verdikleri para miktarını azaltıyorlar. Böylece, 2019 yılı başında merkez bankalarının dünya piyasalarına verdikleri para negatife dönecek. Yani sadece ABD’den değil; küresel piyasadan para çekilmeye başlanmış olacak.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
%d blogcu bunu beğendi: