46 Anıtkabir daha vardı

46 Anıtkabir daha vardı

Ensonhaber.com/Tarih Vakanüvis

Bugün 10 Kasım, Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümünün 80’inci sene dönümü. Mustafa Kemal’in ölümsüz istirahatgahına bugün tekrar binlerce kişi gelecek, ikonik kabri Anıtkabir sevenleriyle dolup taşacak. Bu fazla özel mimariye sahip yapıta, tam 65 yıldır hepimiz aşinayız, o siluet hepimizin ezberinde. Oysa geride daha 46 siluet daha var/dı.

CHP HÜKÜMETİ, TÜRK MİMARLARINI YARIŞMAYA SOKMAMIŞTI

Atatürk’ün vefatının gerisinde Ankara’da Rasathane tepesi anıt kabir yapımı için seçildi. Bu yerde daha önce Frigyalılar’a ait bir tümülüsün (mezar topluluğu) olduğu biliniyordu. 1 Mart 1941’de Atatürk’ün mozolesi için uluslararası yarışmaya çıkıldı. CHP hükümeti, proje yarışması şartnamesini hazırlayıp Batı dillerinde yayınladı. Bakanlar Kurulu kararına kadar yarışmaya yalnızca Batılı mimarlar katılabilecekti. Ancak gelen tepkiler üstüne beyanname değiştirildi, böylece Türk mimarların da yarışmaya katılabilmesinin yolu açıldı.

47 PROJE DEĞERLENDİRMEYE ALINDI

Yarışmaya 27’si yabancı, 20’si Türk mimara ait olmak üzere 47 proje katılmıştı. Jüri, projeler arasından üçünü ödüle değer fark etti. Bunlar; İstanbul Mimarlık Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Belli Onat ile Doç. Dr. Orhan Arda, Alman Prof. Johannes Kruger ve İtalyan Prof. Arnoldo Foschini’nin çizimleriydi. Ancak jüri üç eser için de değişiklik önerileri getirmişti. Uzun müzakereler sonucunda da Onat ve Arda’nın projesi, yapılan değişikliklerle yapıma uygun bulundu.  Tarih 1942’ydi, 1943’te de bugünkü Anıtkabir’in inşasına başlandı.

Arkitekt Dergisi’nin 1943 yılı Ocak ve Şubat sayılarında, yarışma ve sonuçları ile bir takım projeler ayrıntılı bir şekilde incelenmiş, fotoğraflarına yer verilmişti. İşte o yazıdan bir takım bölümler:

Birincilik Ödülü: Mimar Belirlenmiş Onat ve Orha Arda

Bu proje, herkesçe hayran eden bir kompozisyondur. Ilk mabed fikrinden mülhem müstatili bir plan teşkil eden mozole ve teferruatı dışarıdan bir kolonla çerçevelenmiştir. Haysiyet holünü ihtiva eden hacim temini için umumi kütleden yükseltilmiştir. itibarı ile sade ve kolay hacimlerden mürekkep olan anıdın bu kısmı üzerinde baröliyefler yapılmıştır.

46 Anıtkabir daha vardı

Mimar Yohannas Krüger Projesi

Mimar Krüger’in projesi kaslı bir eserdir. Harici mimari azıcık kaba bir etki yapmakta ise de iç dekorasyon zengindir. Mimarın projesinde anıt fikri hâkim olup, kabrin bulunduğu hol, başlıca kitleyi teşkil etmekte, öteki aksamı detaylar gibi tali kalmaktadır.

46 Anıtkabir daha vardı

Mimar Arnoldo Foschini Projesi

Seçilen projelerden İtalyan Mimar Arnoldo Foschini’ye ait olan bu proje, çok iyi çalışılmış bir eserdir. Bu mimar da kabri bünye olarak kabul etmiş, öteki aksamı projesinde küçük basık hacimler şeklinde terkip etmiştir. Kabri ihtiva eden abide, murabbai bir plan teşkil etmektedir. iç mimari, bir kilisenin ruhunu taşımakta, asalet holünün kompozisyonu Türk ve İslam ruhuna tezat teşkil etmektedir.

46 Anıtkabir daha vardı

Y. Mimar H. Kemali Söylemezoğlu , Kemal Ahmet Aru ve Recal Akçay Projesi

Satın alınan projelerden olan bu eser, genç üç Türk mimara aittir. Bu proje, müsabakanın Türk mimari karakterine en uygun eserdir. Plan itibari ile murabba olup, dört cephesinde çıkıntıları havidir.

46 Anıtkabir daha vardı

Y. Mimar A. Handan ve Feridun Akkozan Projesi

Plan itibari ile iyi buluşları ihtiva eden bu projenin harici mimarisi iptidai ve nisbetsizdir. Plan harica nazaran daha isabetli bir buluştur. Projeye kafi emek verilmediği anlaşılmaktadır.

46 Anıtkabir daha vardı

Mimar Giovanni Muzio Projesi

Proje dış mimari itibari ile, en eski abide ve kabir şekillerinden mülhemdir. Altı köşeli plan üzerindeki ehram, taş inşaata çok müsait görülüyorsa da, mimar bu satıhları pek çok pencere ile doldurmuştur ancak, ancak betonarme ve zor bir inşaat sistemine muhtaçtır.

46 Anıtkabir daha vardı

Mimar Guiseppe Vaccaro ve Gino Franzin’in Projeleri

Bu proje, ağır ve olağan tesirden ziyade, süsleyici bir iç mimariyi ve hiç ihtiyaç olmadığı halde güç bir yapı tarzını icap ettirmektedir.

46 Anıtkabir daha vardı

* Mimarlık dünyasının internet dünyasındaki buluşma adresi Arkitera sitesinde, Anıtkabir’in inşasına dair kapsamlı bilgiler yer alıyor.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
%d blogcu bunu beğendi: